Tail Waving Damsels

I had circumnavigated the lagoon and photographed every species I found so now what? Still having time on my hands I decided to try and photograph a charismatic little damselfly performing its characteristic tail-waving. Having capable photographic equipment I thought I would use the opportunity presenting itself — the temperature wasn't too hot to be out in the sun but still warm enough for these insects to be active.

It had been documented that the Ancient Greenling Hemiphlebia mirabilis damselfly waves it tail about at times. Originally thought to only be male territorial signalling behavior I found that both sexes perform this display equally.

They usually wave their tails about immediately after landing or when another perches nearby; most of the rest of their time they spend sitting quite still and may only move to catch a passing meal. So to get them doing their dance I walked back and forth along the edge of the swamp and flung my camera in their direction whenever one I disturbed landed again (like most damselflies they don't fly far). It isn't easy to catch this action as they may only do it two or three times and each wave only lasts around a second. Even though my camera focuses fairly quickly on something near its last focus distance it was still not easy to capture this, but using continuous shooting I managed to get some reasonable images. Ideally I would have had the camera level with the little beasts but as they prefer to perch on emergent swamp vegetation below half a metre tall my photos were angled somewhat from above.

Until 2013 coupling had not even been observed (oviposition is unknown to this day) but the male pounces on the wings of the female and holds them closed (so she can't fly), walks up the wings [image 1 and image 2] before curling his abdomen undernath his body and normal damselfly mating follows. The males don't seem to be too exact about selecting a potential mate and I have photographed one on a male Austrolestes leda and even two on the same male Ischnura aurora! As a result of this indiscriminate behavior I think both sexes have evolved the tail curling as it could dislodge an unwanted attachment. [This is my opinion based on many observations however traditionally it is still believed they are waving at each other, which I guess they are sort of doing and saying "don't land here, Mr".]

Observations 67188374, 67188376 and 67188377 illustrate the tail curling behavior that I captured in the late morning on 25th December, 2020. The second of these shows the full sequence of the tail-flick in chronological order.

Publicado em 24 de janeiro de 2021, 11:17 MANHÃ por reiner reiner | 0 comentários | Deixar um comentário

Those White American Asters - is it Calico or Bushy or Ontario or Hairy or just plain Small?

I wish I had the answers! Small white Symphyotrichum species. Here's maybe some of what I know.

For the observer/photographer: see this post. Remember the leaves. Remember the backs of the leaves. Oh please, friends, please remember the leaves. Won't you please think of the backs of the leaves? Remember the involucres. Those are the backs of the flower heads. They hold the flower together. And they are one of the main ways you (and the identifier) can tell which species it is (besides the leaves... did I mention the backs of the leaves?). Get close and focused enough (coming from someone whose hands shake) for a good look at the disks. That's the middle part of the flower head (you knew that). Those and the involucres and backs of the leaves tell so much in this genus.

If the computer imaging says it's Symphyotrichum lateriflorum, it probably is, but (no data here) it could also be one of those other (ten thousand) white Asterae (in other genera as well) that have disks that turn from cream or yellow to pink or magenta. For white asters, what I've seen is that the first suggestion by iNat is the genera. A species is nearly always the second suggestion.

I know that the Description section of the Wikipedia article for Symphyotrichum lateriflorum is pretty comprehensive, with photos. I know that the Description section of the Wikipedia article for Symphyotrichum ontarionis is not as comprehensive (yet), but does have at least some information to help with ID, and has a few good pictures that can help.

I know that it is quite difficult to find information on (and observations of!) Symphyotrichum racemosum, but it has a lot of tiny leaves (don't use that as your sole ID criteria, I just like them). I know that Symphyotrichum dumosum has lots and lots of bracts. And they're pretty cool.

I know that iNat says that the most common misidentification with S. lateriflorum (calico aster) is S. cordifolium, common blue wood aster, which I also think is odd (not because it's wrong, but because they are actually very different but can look somewhat alike in photographs).

I know that if your disk florets are open with protruding stamens but are not spreading, and your disks have multiple colors (yellow, pink, magenta), then it's likely not calico aster (Symphyotrichum lateriflorum) even though the computer ID will probably say it is. It's likely S. urophyllum, S. drummondii, S. cordifolium, or some such thing. You know what would help there? Leaves. Did I mention leaves? Did I mention the backs of the leaves?

What else? Oh, so much more that I'm sure people much smarter than me could add in the comments.

The biggest thing is that white asters are hard. But (in my opinion) they are also the best. They are a challenge, and if you live in an area where there are many species of white Asterae (regardless of the genera), you have quite the opportunity to learn and teach us! I know it's January. And I know they won't be blooming until late July at the earliest, but there are thousands of observations to view, and maybe a few of them could use IDs.

Oh, and dang, I miss summer.

Thanks for reading this gibberish.

Publicado em 24 de janeiro de 2021, 10:50 MANHÃ por elizabeth1067 elizabeth1067 | 35 observações | 0 comentários | Deixar um comentário
75799 icon thumb

Nickname vs. skutečné jméno u Vašich údajů

Zpráva pro všechny hledačky a hledače pražských motýlů:

poslali jste nám přes FB, iNaturalist nebo mail vaše motýlí nálezy a chcete u údajů v připravovaném atlase vystupovat pod Vaším skutečným, resp. současným jménem, ne pod přezdívkou uvedenou na sociálních sítích? Napište nám do konce ledna 2021 Vaše jméno do soukromé zprávy nebo na mail:

Publicado em 24 de janeiro de 2021, 09:55 MANHÃ por ladajakubikova ladajakubikova | 0 comentários | Deixar um comentário

First packraft survey

We conducted the first packraft based survey for willows on the Tyenna River today.

Started around 11:40am from the water treatment plant at maydena, finished up at the Tyenna Rd bridge near the Marriots Falls track.

Hit quite a few log jams which made for some slow going between the water treatment plant and Fitzgerald Station Road. After that it was pretty smooth sailing with the occasional shallow section and few log jams.

Luckily not too many willows have managed to take hold in the reach

Publicado em 24 de janeiro de 2021, 08:17 MANHÃ por peterhiggins peterhiggins | 0 comentários | Deixar um comentário
88831 icon thumb

Transfer from NatureMapr to Inaturalist

Here we are nearing the end of January in a brand new year, and it's promising to be an exciting one for Budawang Coast Atlas of Life. Budawang Coast NatureMapr contributors are steadily transferring their accounts to iNaturalist. We now have about 23,000 observations, 3,175 species and 811 observers. However, only 38 of those observers have joined the project so this is an area of focus for the Budawang Coast Committee. Project members have access to information and events and a shared connection to the Budawang Coast citizen science community.

While it always takes time to learn a new system, the feedback about iNat has been mostly positive. Here's an example from Andrejs, one of our major contributors.

"I am really enjoying iNaturalist. The phone app is fantastic. I take a photo anywhere and simply add the shots without any trouble, and first the app offers up suggestions, otherwise pretty soon someone in the world has offered an identification! That is notified by email. The fact that the app is not restricted to the Budawang area is also a huge attraction for me, though anything in the area automatically goes to the Budawang Project. Everyday I am uploading some insect, spider - learning a lot about cicadas, for example!
I am now adding photos from all around Australia that I have previously taken as well. For the old photos without GPS, just typing in the location zooms straight to the area without trying to zoom down on the map of the world.
Highly recommend the app, the site, and great idea moving the Budawang Project across."

So if you have not quite managed to make the move, or you have friends who have not done so, now would be a great time. The end of January and the end of March are the two cut off times for transferring your naturemapr records to iNat. This means that if you request copying of your records after January 31 then it will not be actioned until early April. We encourage you to join many other Budawang Coast members and make the switch now.

Cheers, Annie

Publicado em 24 de janeiro de 2021, 03:47 MANHÃ por annielane annielane | 0 comentários | Deixar um comentário
95524 icon thumb

1/24 @ 5PM Review of BioBlitz via Zoom

Hi. I hope you had fun today at the self-guided BioBlitz at Hellyer County Park. The weather was great for a winter nature hunt.

Be sure to post your photos, audio or other ways you made observations in iNaturalist and join in the fun seeing what we found together. And, we invite you to also join the Virtual BioBlitz iNaturalist project (, so that your observations will be added there as well.

Tomorrow (Sun 1/24) at 5PM , we'll host a Zoom meeting to review our findings. All are welcome. Info is below.

Hellyer County Park Winter 2021 BioBlitz Review
Event held on Zoom
Sun 1/24, 5PM

---or ---
Meeting ID: 942 2894 9893
Passcode: 799224

If you are on Facebook, you're invited to join and post photos on the Virtual Urban BioBlitz Facebook group ( Here you can join a monthly event that you can do from where ever you are.

Publicado em 24 de janeiro de 2021, 03:34 MANHÃ por debkccb debkccb | 0 comentários | Deixar um comentário
94380 icon thumb

2500th observztion

The 2500th observation is a Golden-crowned Sparrow by @jnj2day in northern Eugene. These sparrows seem to be everywhere right now.

Publicado em 24 de janeiro de 2021, 12:35 MANHÃ por chrisleearm chrisleearm | 0 comentários | Deixar um comentário

Back to ID'ing! :) Well... DFW area.

I had not done much ID'ing the past half year -- truth be told, I was a little burnt out from doing ID'ing after the city nature challenge. I know I'm not alone when I say that the growth of iNat can be a bit overwhelming. The growth is great, no doubt, but it's mighty hard to keep up!

Anyways, I'll be back to focusing on ID'ing -- mostly my local region (DFW metroplex).

We just past the 1 million mark for observations JUST in the DFW metroplex:

I use this identify form to go through the observations:

If I miss your observations, or if you want me to take another look, don't forget to tag me @sambiology ! :)

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 11:07 TARDE por sambiology sambiology | 4 comentários | Deixar um comentário
84075 icon thumb


Last spring, during the 1st lockdown, many people took advantage of this imposed time-off to discover their environment and the surrounding biodiversity. Let us hope that this particular interest continues for the benefit of a better knowledge of biodiversity and its preservation.
ABIOME wishes you the best. Its coordinators will be delighted to share with you their efforts to acquire knowledge and protect biodiversity.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 09:10 TARDE por caroline45p caroline45p | 0 comentários | Deixar um comentário

Baumkartierung des Theodor-Heuss-Parks in Köln, 2.


Westseite bis Südwestecke:
Sorbus oder Malus (Art unklar, im Frühjahr bestimmten)
Echter Flieder
kleiner Baum mit einigen gedrehten Zweigen, Hainbuchen-ähnlich

in/an dem Baum mit den gedrehten Zweigen:
Sechzehnfleckiger Marienkäfer
Dungfliege (Gattung/Art unklar)

Am Sorbus oder Malus:
Gemeiner Spaltblättling

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:46 TARDE por kampfmaus kampfmaus | 11 observações | 0 comentários | Deixar um comentário


I have started a taglist. This means you can pick journal posts types and tell me what ones you want to get tagged in. To add yourself to the tag list in the comments type "Add me to the taglist". To remove yourself from the list type "Remove me from the taglist". The admin log is just for me to keep track of changes on the taglist.

People on the taglist:

Admin log:

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:37 TARDE por myles678 myles678 | 0 comentários | Deixar um comentário


I have started a taglist. This means you can pick journal posts types and tell me what ones you want to get tagged in. To add yourself to the tag list in the comments type "Add me to the taglist". To remove yourself from the list type "Remove me from the taglist". The admin log is just for me to keep track of changes on the taglist.

People on the taglist:

Admin log:

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:36 TARDE por myles678 myles678 | 0 comentários | Deixar um comentário
84074 icon thumb


Lors du printemps dernier, durant le 1er confinement, nombreux ont saisi ce temps d'arrêt imposé pour découvrir leur environnement, la biodiversité au pied de chez eux. Gageons que cet intérêt particulier perdure au profit d'une meilleure connaissance de la biodiversité et de sa préservation.
ABIOME, vous présente ses meilleurs voeux. Ses gestionnaires se réjouiront de partager avec vous ses démarches de connaissances et de protection de la biodiversité.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:35 TARDE por caroline45p caroline45p | 0 comentários | Deixar um comentário


I have started a taglist. This means you can pick journal posts types and tell me what ones you want to get tagged in. To add yourself to the tag list in the comments type "Add me to the taglist". To remove yourself from the list type "Remove me from the taglist". The admin log is just for me to keep track of changes on the taglist.

People on the taglist:

Admin log:

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:34 TARDE por myles678 myles678 | 0 comentários | Deixar um comentário
90042 icon thumb


I have started a taglist. This means you can pick journal posts types and tell me what ones you want to get tagged in. To add yourself to the tag list in the comments type "Add me to the taglist". To remove yourself from the list type "Remove me from the taglist". The admin log is just for me to keep track of changes on the taglist.

People on the taglist:

Admin log:

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:33 TARDE por myles678 myles678 | 0 comentários | Deixar um comentário


I have started a taglist. This means you can pick journal posts types and tell me what ones you want to get tagged in. To add yourself to the tag list in the comments type "Add me to the taglist". To remove yourself from the list type "Remove me from the taglist". The admin log is just for me to keep track of changes on the taglist.

People on the taglist:

Admin log:

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:29 TARDE por myles678 myles678 | 0 comentários | Deixar um comentário
82335 icon thumb


Lors du printemps dernier, durant le 1er confinement, nombreux ont saisi ce temps d'arrêt imposé pour découvrir leur environnement, la biodiversité au pied de chez eux. Gageons que cet intérêt particulier perdure au profit d'une meilleure connaissance de la biodiversité et de sa préservation.
ABIOME, vous présente ses meilleurs voeux. Ses gestionnaires se réjouiront de partager avec vous ses démarches de connaissances et de protection de la biodiversité.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:28 TARDE por caroline45p caroline45p | 0 comentários | Deixar um comentário


Lors du printemps dernier, durant le 1er confinement, nombreux ont saisi ce temps d'arrêt imposé pour découvrir leur environnement, la biodiversité au pied de chez eux. Gageons que cet intérêt particulier perdure au profit d'une meilleure connaissance de la biodiversité et de sa préservation.
ABIOME, vous présente ses meilleurs voeux. Ses gestionnaires se réjouiront de partager avec vous ses démarches de connaissances et de protection de la biodiversité.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:27 TARDE por caroline45p caroline45p | 0 comentários | Deixar um comentário


I will try and start this Monday picking the best one everday. Then at the end of the week you vote for the best one.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:24 TARDE por myles678 myles678 | 0 comentários | Deixar um comentário
95536 icon thumb

Common Knowledge

Game name: Common Knowledge. Goal: get all three answers right at least once. How to play it: there will be a stack of cards with animals on each one. under the name of the animal, there will be three things that are "common knowledge" about that animal. if the person that is guessing and gets all 3 answers right (they will get 3 answers) they win. for example: Cheetah

Fast eats meat has spots

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:02 TARDE por imladris imladris | 0 comentários | Deixar um comentário
21000 icon thumb

How creating wildlife crossings can help reindeer, bears – and even crabs.

Sweden’s announcement this week that it is to build a series of animal bridges is the latest in global efforts to help wildlife navigate busy roads.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 08:00 TARDE por biohexx1 biohexx1 | 2 comentários | Deixar um comentário

75. Waterkwaliteitsbepaling in de 'Alde Feanen'

aan de hand van de macrofauna tijdens het hemelvaartskamp van de NJN in mei 1994


  1. Ontstaan......................................................................................... 2
  2. Planten............................................................................................ 2
  3. Vogels............................................................................................. 3
  4. Insekten.........................................................................................3
  5. Natuurontwikkeling en waterhuishouding...........................5
  6. Biotische index..............................................................................6
  7. Conclusie......................................................................................9
  8. Waterkevers en waterkwaliteit........................................... 9
  9. Literatuur....................................................................................11
  10. Beschrijving van de monsterplaatsen................................12

Oude Venen, 'Alde Feanen' (Friesland)

Het komende verslag gaat over een inventarisatie van macroin­vertebraten door de NJN Dis­trict 2 in de 'Oude Venen'. In het Fries heet dit gebied 'De Alde Fea­nen'.


Sinds 1989 (en daarmee was 'It Fryske Gea' één van de eer­sten) wordt in de 'Alde Feanen' nieuwe natuur gecre­erd. De bedoeling is om uiteindelijk in de 'Alde Feanen' en de omgeving hiervan de otter uit te zetten. Hoewel de water­kwali­teit in de Oude Venen wel chemisch gecontro­leerd wordt is over de macrofau­na nog weinig bekend. Vandaar dat Dis­trict II (Gronin­gen en Drenthe) en District I (Frie­sland) van de Neder­landse Jeugdbond van Natuurstu­die met leden van de Herpe­tolo­gische en Limnologische Werk­Groep (HLWG) gepro­beerd hebben dit gebied ge­deelte­lijk te inventari­se­ren op de macro­fauna. Onder macro­fau­na wordt o.a. verstaan : platwor­men, bloed­zui­gers, slakken, haftelar­ven, libelle­lar­ven, mugge­lar­ven en waterke­vers. Vooral naar water­kevers is goed gekeken. Aan de hand van deze macrofauna zou de water­kwaliteit in de verschillende gebieden (nieuwe natuur en boezemwater) beoor­deeld kunnen worden. De inventarisatie vond plaats van 12 tot 15 mei 1994 tijdens een water­beest­jeshemelvaartskamp.


Dit laagveengebied van 2700 hectare kennen de meesten wel uit hun jeugd. In dit door vervening ontstane plassen­gebied spelen zich namelijk de avontu­ren af van de gebroe­ders Klink­hamer met de Kameleon. Het gebied ligt in de gemeente Smallin­ger­land tussen Grouw en Eernewoude. In dit laatste plaatsje overnachtten we bij het aanwe­zige ooie­vaars- en infor­ma­tiecen­trum. In Eernewoude is namelijk een ooievaarsbuiten­station gevestigd met ongeveer 10 ooie­vaars­paren. De bedoe­ling is om weer wilde ooie­vaars in de 'Alde Feanen' te krij­gen. Sinds 1980 zijn in totaal 65 ooie­vaars­jon­gen in het fok­centrum 'It Eibers­heim' groot ge­bracht.

Ontstaan van de Alde Feanen

Na de laatste ijstijd, tijdens het Holo­ceen (ongeveer 9.000 jaar geleden) is hier op natte plaatsen de veenvorming begonnen. De veenvorming gebeur­de op de tijdens het Pleisto­ceen achter­gebleven zand- en leemgronden. De veenla­gen, bestaande uit riet, veenmos en zeggen waren een paar eeuwen geleden nog 3 meter dik. Door het rijzen van de zeespiegel kwamen de veen­gron­den onder N.A.P. te liggen zodat het verdronken hoog­veen laag­veen werd. Het huidige gebied is ontstaan door verve­ning die al vanaf de 16e (voor privé-gebruik) tot in de 19e eeuw plaats­vond. De huidige 'Oude Venen' bevatten nog een aantal uitgeveende plassen (de petten) waarbij de zetwal­len (ook wel stripe­n of hagen genoemd) nog aanwezig zijn. Op deze stripen lagen de turven te drogen. De door golfslag (recreatie­vaart) veroorzaakte afslag zorgde voor het ver­dwij­nen van de stripen waardoor grote plassen ontston­den. Om de afkal­ving tegen te gaan geldt voor boten een vaar­snel­heidsli­miet. Verdere afslag wordt tegen­woordig tegen­gegaan door de stripen met medewer­king van Provin­ciale Water­staat te verster­ken. Vooral bij het gebied 'Prin­cedyk' is dit ge­beurd. Het schijnt dat vooral de 'Gieter­se methode' van vervenen de oorzaak van de afslag is. Bij de Gieterse methode werd relatief veel veen weggehaald waardoor de afslag meer kans had. Door de afslag zijn veel landar­bei­ders en boeren maar van nood vis­ser of rietdek­ker gewor­den.


De vegetatie op de zetwallen bestaat vaak uit blauw­gras­lan­den. Blauwgras­lan­den zijn schrale, 's win­ters natte en 's zomers hoog­stens oppervlakkig uitdrogen­de hooi­landen. Blauwgraslan­den bevatten o.a. blauwe zegge, water­aard­bei, water­drie­blad, waternavel, bruine snavel­bies, parnassia, kleine valeri­aan, brede en gevlekte orchis, ruw walstro, blauwe knoop, Spaanse ruiter en kale jonker. De grassen die in een blauwgrasland gevonden kunnen worden zijn: het pijpestro­tje[1], moeras­struisgras en de ge­streepte wit­bol. Verlan­dende petten bevat­ten krabbe­scheer (alleen in één sloot gezien door de auteur), mattenbies en riet. Als de successie al ver gevorderd is ont­staat moeras­bos. Boom­soorten die daarin veel voorkwa­men waren (zwar­te) elzen en ver­scheidene wilge­soorten. Deze soorten staan vaak langs de rand van de petgaten. Op veel plaat­sen is al moe­ras­bos ontstaan met de boven­genoem­de soorten.

De aangetroffen waterplanten in het gebied hadden vaak drijvende bladeren zoals gele plomp en waterlelie. De bo­dem en het water was te modde­rig, te troebel voor echte water­planten als waterpest en hoorn­blad. Het licht zou niet ver genoeg door kunnen dringen in het water.


In dit gebied zijn in de afgelopen jaren de volgende vogels aangetroffen: kwak, roer­domp (reid­domp), kiekendief, putter, goudvink, kemp­haan, wulp, regen­wulp, putter, slobeend, bergeend, nijlgan­s, visdiefje, groenling, braam­sluipers, gras­mus, purperrei­ger (in De Oude Venen zouden 9 paar purperreigers broeden), ooie­vaar (Fries­: '­Ei­bert'), bruine kieken­dief, buizerd, velduil en toren­valk (in het Fries: 'Reade Wikel'). Verder komen in de 'Oude Venen' voor en na het broed­seizoen grote hoe­veelheden smien­ten, kolganzen (beide 30.000), brand­ganzen (20.000) en trek­kende kempha­nen voor.

Amfibieën & Reptielen

Alleen de (grote) groene en bruine kikker en salamanders, alsmede ring­slangen worden in dit gebied waargenomen.


Tijdens het kamp zijn de bosgoudvlieg, bont­e zandoogjes en de Oranjetip waarge­nomen. In het Wikelan zaten veel libel­len en juffers. Onder andere werd de Cordulia aenea (Sma­ragdli­bel) waargenomen. Dit is een algemene voor­jaarssoort van matig eutrofe ondiepe wateren. De soort is verder algemeen in laag­veenge­bieden en heide­vennen. De Bra­chy­ton pratense (glassnijder) is een typische voorjaars­soort van brede sloten en vaarten in laagveen­streken en is vrij alge­meen. Libellula quadrimacula­ta of Viervlek is een (algeme­ne) soort van hoogveen­moerassen maar komt ook voor bij gewone vijvers en plassen. Verder werd nog een witsnuitli­bel (Leu­corrhina pecto­ralis) gevangen. Leu­corrhi­na's komen vaak voor in be­schutte bosrijke plaatsen in hoogveen­gebie­den, veenmoerassen, vennen en heiplas­sen.Maar L. pectoralis wordt voornamelijk in laag­veengebieden gevan­gen. De soort is in Neder­land vrij zeldzaam, hoewel er grote fluctua­ties zijn in de waarge­no­men aantallen door de jaren heen. L. pectoralis is plaatselijk talrijk. De laatste libelle­soort is Ischnu­ra elegans (het lampionnetje of blauw­gatje) en is een zeer algeme­ne juffer die in allerlei wateren gevonden kan worden.


Naast mollen, hazen, konijnen en egels komen in dit gebied ook nog veel reeën voor, net als in de Peel. In een gebied dat zo moerasachtig is als de Oude Venen zou je dat in eerste instantie niet verwachten. Het inte­ressantst zijn de waarne­mingen van otters in dit gebied. Alle waarnemin­gen zijn van voor 1988. Voor dit zoog­dier is deze macroin­ventarisatie ook uitgevoerd. De bedoeling is om de otter door natuurontwikke­ling weer vol­doende leefge­bied te geven in de omge­ving van de Oude Venen.


Het Otterstation te Leeuwarden heeft twee paartjes otters (Lutra lutra) waarmee verder gefokt wordt. De jongen van dit paartje moeten losgela­ten wor­den in het gebied 'De Oude Venen'. In 1988 zijn nog sporen van de laatste otters aange­troffen in de Deelen en in de Oude Venen. De soort is nu vrijwel verdwenen uit Nederland (de laatste waarneming van een otter was in 1991 in Limburg). En dat terwijl in 1965 de otterstand nog op 300 dieren geschat werd. Op zich vormen laag­veenge­bieden met hun brede sloten, petga­ten, plassen en meren een goed bio­toop voor Otters. Op versprei­dingskaart­jes van de otter in de periode 1982-1988 ligt dan ook een zwaarte­punt van waarne­mingen in Midden en Zuid-Friesland (uit 'Atlas van Nederlandse zoogdieren'). In dit gebied zijn daarom nu al extra waterpartijen aange­legd in de vorm van 'Nieuwe Natuur' waar­bij extra water­gangen in voorma­lige land­bouw­grond gegraven zijn. Hierdoor worden eerder de minimale benodigde kilometers oever die een otter nodig heeft, bereikt. Voor de herintroductie van de otter is veel rustig (vis)gebied nodig. Daarom moeten verlande petgaten uitgegraven worden voor de otter. Hier­door ontstaat weer diep water voor de vis en ver­dwijnt de veront­rei­nigde grond die op de bodem van de petga­ten ligt. De verontreingingen bereiken via de opgegeten vis ook de otter. Eén natuurgebied zal waarschijn­lijk te klein zijn om een terri­to­rium te vormen voor de otter die 40 kilometer waterkant nodig heeft als voedsel­territo­rium. Een otterleefge­bied zal dan moeten bestaan uit verbonden stuk­ken na­tuurge­bied. Een vrouwtje kan vaak met een wat minder groot gebied toe. In de paartijd trekken de otters veel. Een mannetje kan zo'n 25 kilometer op een nacht trek­ken. Over een week kan dit in totaal 200 kilometer worden. Het verkeer kan dan zeker de nodige slachtof­fers eisen. Daarom zijn in Midden-Friesland al de nodige tunnels aange­legd voor deze dieren. De otter is een viseter en is daardoor veel meer dan de in de Biesbosch succesvol uit­gezette bever (50 uitgezette exempla­ren) afhankelijk van de waterkwali­teit van het ge­bied. Dit komt doordat de bever zijn voedsel minder uit het water haalt. De bever is namelijk een planteneter en geen viseter zoals de otter. De otter zal daardoor veel eerder last van vervuild water hebben. Vandaar dat alle gege­vens over de kwaliteit van het water inte­ressant zijn voor het otter­stati­on.


Landschappelijk en recreatief zijn 'De Oude Venen' van grote beteke­nis. Het grootste gedeelte is vrij toegankelijk voor de water­sport. Enkele dicht­ge­groeide petgaten zijn vanwege hun orni­tho­logische (aal­schol­verko­lo­nie) en botani­sche waarde (blauwgrasland) afgeslo­ten.

Niet alles in het gebied is eigendom van 'It Fryske Gea'. Ook particu­lieren hebben nog stukken grond in het natuurge­bied 'De Alde Feanen' liggen. Het ontgraven laagveen is 2500 hectare groot, waarvan 1500 hectare in beheer is van 'It Fryske Gea'.

Natuurontwikkeling en waterhuishoudingNatuurontwikkeling en waterhuishouding

Aan de zuidwestkant (achter de percelen 'De Koai' en 'Cu­ba') zijn in 1989 een groot aantal percelen vergraven en omgevormd tot een geschikt otter­biotoop. Dit werd gedaan door veel watergangen in het gebied te graven. Dichter bij het ooievaarsstation is dit ook gebeurd. Lytsemar en de gebieden langs de Feanters­dijk zijn ook 'nieuwe natuur'. De meeste gebieden hebben nu een eigen water­huishouding, geïsoleerd van het veront­reinigde en volledig open boezem­water waar pleziervaart en landbouw gewoon hun invloed op hebben. Vaak heeft deze isolatie zeer goede gevolgen gehad voor de waterkwa­liteit.


In het gebied treedt ook kwel op. Om de kwaliteit van dit kwelwater te verbete­ren is landbouw­grond 'stroomop­waarts' van het grondwater opge­kocht. Hierdoor zal deze kwel schoner het natuurgebied 'De Alde Feanen' in stromen. Sommige omwonen­den hadden hier problemen mee. Het was onte­recht dat aan die paar (mogelij­ke) otters zoveel belang ge­hecht werd. Het was nu toch ook al een mooi natuurge­bied ... ?


Fjirtich Med

Het waterpeil in de polder 'Fjirtich Med' wordt bewust hoog gehouden om het rietland voor uitdroging te behoeden. Behalve kwel en regenwater wordt ook boezemwater inge­bracht. Dit komt de waterkwaliteit niet ten goed maar is wel noodzakelijk voor een goede rietopbrengst. Het niveau­ver­schil is goed te zien tussen een naastgele­gen poldersloot en de greppels in het 'Veertig Med' gebied. Het waterniveau verschilt soms wel 30 centime­ter. Niette­min komt de krabbe­scheer, een goede indicator-plant, nog wel in kleine aantal­len in het gebied voor.



Beschrijving van de belangrijkste gebiedenBeschrijving van de belangrijkste gebieden


De Princehof is de eerste grote aankoop van It Fryske Gea. Het is aange­kocht na een grote inzamelingsactie in 1934 (ten tijde van de crisisja­ren!) en ligt ten zuiden van Folkert­sloot.

De Wydlannen is een ten westen van het Princehof gelegen zomer­polder en heeft gedeeltelijk nog een blauwgraslandve­ge­tatie. Het is een restant van de in deze omgeving vroeger veel voorkomende uitgestrekte onbemeste hooilan­den. Doel van het beheer is het grasland te regenereren. De polder trekt in de winter grote aantal­len wilde ganzen. Sinds 1958 wordt het reser­vaatsge­bied door aankopen en legaten steeds groter.

Rengers­polle ligt in een zuidwesthoek van de Wydlannen, waar De Rengers­poll door een vaart van gescheiden is. Het is oorspronkelijk opgespo­ten en begroeid ­geraakt terrein van de Wydlannen. Het ligt tegen de Graft (Greft) aan. Dit terrein was bestemd als vogelbos en gedeeltelijk voor de recrea­tie. Door onoplettendheid van bezoekers is dit bos in 1957 en in 1959 afgebrand. Dit gebied is aangekocht in 1944. Op deze dagre­creatie-plaats bevindt zich ook de aanleg­plaats voor de rondvaart­boot. Hier zijn over­nachtingen met tent toege­staan.

Saiterpetten e.o. dateert uit 1937 en daarboven ligt Lytse Saiter wat een onder water gezette polder is ten noorden van de Saiterpetten. Hier moet moeras gevormd worden. Een Saiter is een soort zomerboerderij.

Fjirtich Med, oftewel Veertig Med (een med is ongeveer een halve hecta­re) is een deelgebied van (de naam zegt het dus al) ongeveer 20 hectare groot en ligt vlak bij het bezoekerscentrum en ooievaarssta­tion de 'Eibert'.


Biotische index


De waterkwaliteit is bepaald volgens de biotische index van N. De Pauw en R. Vannevel. Deze, oorspronkelijk voor stromend water ontwikkelde, maat voor de waterkwaliteit is afhankelijk van de hoeveelheid verschillende soorten grotere ongewer­vel­de waterdieren en zegt vooral wat over het zuurstof­ge­halte van het water. Het is met deze methode echter moeilijk om verschil­lende watertypen te vergelijken. Verder is de bepaling van de biotische index hier niet zo betrouwbaar omdat niet naar alle organismen even goed gekeken is. Ook verschillen de monster­punten in compleetheid van de inventarisatie. Per punt is ook niet even lang en met dezelfde kennis van zaken gemonsterd.


De biotische index kent de volgende 5 klassen:


10-9         : Geen tot zeer geringe verontreiniging, zeer goede kwaliteit

8-7           : Weinig verontreiniging, goede kwaliteit

6-5           : Matige verontreiniging, matige kwaliteit

4-3           : Zware verontreiniging, slechte kwaliteit

2-0           : Zeer zware verontreiniging, zeer slechte kwaliteit


De klasse 10-9 komt in Nederland vrijwel niet meer voor. Een 8 moet al als zeer hoog beschouwd worden.





Tijdens het vangen van de macrofauna is vooral goed gekeken naar de verschil­lende waterkevers. De hieronder volgende lijst bevat waterkever­soorten die interessant zijn vanwege hun zeldzaamheid of karakteristie­ke voorko­men in laag­veenmoeras­sen. De bijlage bevat een over­zicht van de zeven mon­ster­punten met hun waterkeverfauna en een overzicht van de gevonden macrofauna per monster­punt.



Haliplus fulvus  (Een watertreder)

Deze soort is weinig algemeen in heel Nederland. Niet zeer zeldzaam dus, maar toch is dit op zich wel de meest bijzon­de­re vondst. Haliplus fulvus komt voor in grotere meso­trofe stilstaande wateren, waarin hij echter niet gevangen is (Drost & Cuppen 1992). De kever eet kleine waterdieren en algen. De soort werd hier gevangen in een sloot bij de Veenweg bij monsterpunt 5 en het betrof één verdwaald (?) exemplaar. 'De Alde Feanen' lijken echter wel geschikt voor deze soort die in grotere meso­tro­fe veenplas­sen voorkomt.


Hydrovatus cuspidatus

Vrij zeldzaam door het hele land, met de meeste vindplaat­sen in het haf en in het fluviatiele district. Na een lange afwezigheid wordt de soort sedert 1970 op steeds meer plaatsen gevonden. Hij leeft in eutrofe, grotere, perma­nente wate­ren, vaak tussen wortels van moerasplanten als riet, lisdodde, egels­kop en zwane­bloem, of gewoon in de mod­der.

Zowel larven als volwassen dieren kunnen worden verza­meld door wortel­kluiten uit te spoelen (Drost & Cuppen 1992).

Hier gevangen in een veenprutsloot (Monsterpunt F2 (of 3)) en in een pet gat (Monster­punt E; langs de weg). De kevers zijn gewoon gevangen met een keukenzeef en niet door de wortels uit te spoelen. Hydrovatus cuspi­datus is zeker niet zeldzaam in Noord-Holland en heeft daar zeer veel vind­plaat­sen. De kevers zijn gevonden door stevig te poeren in de oever­vegeta­tie in het water.


Hydroporus neglectus

Vrij zeldzaam in Nederland, in het westen zeer zeldzaam, behalve in sommige laagveengebieden. Acidobiont (Zuur­minnend). De kever komt uitsluitend in zure biotopen voor zoals moeras­sen, verlande sloten en bospoeltjes (Drost et all. 1992). Op vijf van de zeven door Barend van Maanen gemonsterde plaatsen gevangen. Wel een typische soort voor zulke habitats als laag­veengebie­den.


Hydroporus scalesianus

Vrij zeldzaam, Acidofiel. In verlandende wateren of oever­zones van oligo-mesotro­fe of mesotrofe wateren. Vooral in veenmmos­rietlanden en zegge moeras­sen, maar ook gevan­gen in tamelijk entrofe rietmoe­rassen (Drost et all. 1992).

Gevangen in het veenmosmoeraslandje achter de kampeer­boer­derij (F0). Het monsterpunt F0 is een veen­mosriet­land hetgeen een typische habitat is voor deze leuke soort.

Verder in de monsterpunten (E) en (A2). Zie ook de kaart.


Agabus unguicularis

Zeldzaam, in het noorden iets gewoner, Acidofiel.

In kwel-moerassen of verlandende wateren, veenmosrietland, slootjes, duinplas­sen met veel grof organisch materiaal (Drost 1992).

Met Dryops anglicanus en Haliplus  fulvus voor dit gebied de zeldzaam­ste soort. Slechts één exemplaar is in het petgat (E) gevangen. Op de bodem lag een dikke laag organisch materi­aal.


Hydraena palustris

Zeldzame maar wijdverbreide soort. In stilstaande, perma­nente en semi-per­manente wateren met een rijke emergente vegeta­tie met accumula­tie van grof organisch materiaal zoals ver­landende sloten in klei en laag­veen gebieden, moerassen en langs verlan­dende oevers van grotere plassen. De soort prefe­reert kwelmi­lieus die ook wel in de Oude Venen aanwezig zijn. Mijdt sterk zure of brakke wateren (Drost 1992).

Wel al bekend van Friesland (Cuppen 1993), maar is het is toch een inte­ressan­te vondst. Op beide plaatsen tussen orga­nisch afval gevangen in een veenmosriet­land (F0) en in riet afval (A2). Dit komt overeen met de voorkeur van Hydraena palustris die graag voorkomt op plaatsen met een accumulatie van grof organisch materi­aal.


Limnebius aluta

In heel Nederland vrij zeldzaam, Acidofiel. Bewoner van bos­poe­len, moeras­sen (met name veenmosrietland), moerassige sloot­oevers en oevers van voedselrijke vennen. Wordt door zijn geringe grootte (1-1.2 mm) gemakke­lijk over het hoofd gezien (Drost & Cuppen 1992).

Gevangen in veenmosrietland achter de kampeerboerderij (F0) en tussen rietafval iets verderop (F1) van een veen­plas/petgat.


Hydrochara caraboides (kleine spinnende watertor)

Grote soort. Buiten het laagveengebied van West-Nederland zeldzaam, voor 1950 vrij algemeen. Hoofdza­kelijk in het klei en veengebied van West-Ne­der­land. Daarbuiten zeldzaam. Prefereert tamelijk voedsel­rijk, vegeta­tierijk, perma­nente stilstaande wateren. Komt ook in sloten voor met een dikke laag reducerende modder (Drost 1992). Eén exemplaar werd gevan­gen aan het einde van de Veenweg in een moerasje (monsterpunt 6, Hospers A2) in een petgat. Gezien de gelij­kenis met de genoemde West-Nederlandse laagveen­gebie­den was de soort wel te verwach­ten in 'De Oude Venen'. Toch werd de soort pas de laatste dag gevan­gen en maar één maal één exemplaar.


Dryops anglicanus

Verspreid en zeldzaam. Voorkomend in mesotrofe kwelmilieus, zoals veen­mosrietlanden, tril­ven­en en mesotrofe broekbossen (Drost & Cuppen 1992). Erg leuke vondst, gevangen in het veen­mosriet­land achter het ooievaars­station bij monsterpunt 1.





De 'Alde Feanen' is een typisch laag­veengebied vergelijkbaar met bij­voorbeeld de Nieuwkoopse plassen, de Wieden of de Weerrib­ben. Vooral het veenmosriet­land achter het ooie­vaars­stati­on 'It Eibersheim' (monster­punt 1) heeft bijzondere water­kevers. Ook de interes­sante waterkevers van dit soort habitats ontbre­ken niet. Soorten die gevonden zijn en in zulke laag­veenge­bieden thuis horen zijn Hydropo­rus neglectus en Hydro­porus scalesianus. De waterkeverge­meenschap van tempo­raire moerassen en verlan­dingssituaties (waaronder ook sterk verlan­de laagveenmoerassen vallen) bevat echter veel typische laag­veen­soorten die zeer zeldzaam zijn en dan ook niet tijdens deze inventari­satie gevan­gen zijn.


Waterkevers en waterkwaliteitWaterkevers en waterkwaliteit

Het is moeilijk iets te zeggen over de water­kwaliteit. Een mon­sterpunt als het veenmosrietland (monsterpunt 1) achter het ooievaarsstation zal namelijk behoorlijk geïsoleerd liggen van vervuilende invloe­den. Uit dit - wat waterbeheer betreft - geïsoleerde monsterpunt blijkt wel dat met isolatie van bepaalde gebieden erg leuke resultaten behaald kunnen worden. Dit is ook al eerder gebleken bij een zuidwestelijk deel van de Oude Venen. Voor niet-geïsoleerde gedeelten zal via de grote vaarten het vervuilde water via een korte om­weg toch weer terug in de gebieden stromen.


Het water in dit veenmosrietland zal voornamelijk afkomstig zijn van regen en kwel, zodat de waterkwaliteit goed is, wat wel blijkt uit het voorko­men van zeld­zame soor­ten. It Frys­ke Gea zal echter meer geïnteres­seerd zijn in de kwaliteit van grotere wateren die veel meer afhan­kelijk zijn van het waterbeheer. De kwaliteit van deze wate­ren is moei­lijk te bepalen aan de hand van de waterkever­fau­na, omdat ze niet het geschikte habitat vormen voor de meeste soorten. Water­kevers houden van kleine beschutte wateren. Water­kwali­teitsbepaling hiervan kan beter op grond van waterkever-, mugge­- en libellelar­ven e.d. gebeu­ren. Deze macrofauna is minder mobiel en zal dus een betere weerspiege­ling vormen van de water­kwaliteit. Verder is geen literatuur gevonden waarbij een duidelijke relatie was tussen waterkwali­teit en water­ke­vers. Een goede analyse over de waterkwali­teit ontbreekt hier­door.


In de grotere diepere wateren waar wel gemonsterd is was juist weinig tot niets aan macro­fauna te vinden. Dit kan te wijten zijn aan een slecht habitat en aan een slechte water­kwaliteit. Voor determinatie van water­mijten, water­vlooien, hafte- en libellelarven was pas laat op het kamp vol­doende kennis beschikbaar. Vandaar dat deze gegevens voor een aantal monsterpun­ten onbreken. Op grond van deze waarne­mingen is het moeilijk iets over de waterkwa­liteit in de grote boe­zemwa­teren te zeggen. In de nieuwe natuur­gebieden zijn wel op sommige plaatsen veel kleine visjes aangetrof­fen in vrij grote plassen in onder andere het Wikel­slan. Het meest interes­sant was nog het veenmosrietland achter het bezoe­kerscen­trum, een petgat bij Earnewarre en een oude, gewone boeren­sloot bij de Jan Durkspol­der waar o.a. veel staafwant­sen en waterschor­pioenen gevonden werden.


Biotische index

Ook is de biotische index toegepast ondanks de nadelen die aan dit systeem zitten. Het blijkt dat de waterkwaliteit nogal verschilt. Hele grote waterplassen scoren slecht, mede door­dat dit geen habitat is voor macrofauna. Ook hele kleine ondiepe tijdelijke poeltjes met stilstaand water scoren in deze index niet goed. Verrassend is dat de petgaten van Fjirtich Med er zo goed vanaf komen. De biotische index bedroeg een 9 wat erg hoog is. Voor de rietteelt wordt immers boezemwater in het gebied gepompt. Een oorzaak kan zijn dat hier alle monster­punten samengevoegd zijn in een lijst voor het petgat zodat de monsterintensiteit voor de petgaten hoog ligt vergeleken met de andere monsterpunten. De boeren­sloot van de Jan Durkspolder bevatte veel water­plan­ten en macrofauna zodat een hoge score te verwach­ten viel (een biotische index van 8).


Planten en waterkwaliteit

Om de waterkwaliteit te onderzoeken was het mis­schien handi­ger geweest om ook de water­plan­ten mee te nemen. Waar­schijnlijk zou dit echter niet veel extra opgel­everd hebben. Het water was niet helder zodat het licht de bodem niet bereikt. Dit bemoeilijkt de komst van planten die op de drabberige slootbo­dem moeten ontkiemen. Alleen wortel­stok­planten als water­lelies en gele plomp waren soms talrijk. Maar Potamo­ge­tons (fontein­krui­den) en aarvederkrui­den, water­ranonkels (Ranon­cu­lus) en Chara's, krans­wieren en krabbe­scheer zijn (vrijwel) niet gezien, net als hoornblad en water­pest. De vraag is dan ook of met waterplanten een goede waterkwaliteitsanalyse gemaakt had kunnen worden. De krans­wieren die van dit gebied bekend zijn uit de literatuur (Ver­spreiding van Kranswieren in Nederland, Coops 1994) zijn Nitella flexis en Chara globu­laris. Beide kranswieren komen met name voor in matig harde en zachte wateren voor. De concentratie bedraagt dan ongeveer 1-2 mmol HCO3-.




Vrijwel de hele provincie Friesland behoort tot één waterhuis­houdkundige eenheid: de Friese boezem. In het centrale ge­bied, het zogenaamde Lage Midden, bestaande uit laagveen­gronden die merendeels beneden NAP liggen en waarin de kwelinvloed vanuit het oostelijke pleistocene gebied merk­baar is, worden de meeste kranswieren gevonden. 's Zomers vindt inlaat van IJsselmeer­water plaats voor peilhandhaving en doorspoeling. Dit water is afkomstig uit de grote rivie­ren. Dit harde Rijnwater is carbo­naatrijk en daar kunnen planten als krabbescheer niet tegen. Het hoge bicar­bo­naat-gehalte heeft ver­snel­de afbraak van plantenresten tot gevolg wat tot eutro­fiee­ring leidt.  Tijdens de onderzochte periode is deze plant dan ook vrijwel niet gezien.


Hierdoor is de waterkwaliteit van het boezemwater wel een probleem. In de grotere wateren werd ook minder macrofauna gevangen. Dit komt mede doordat de grotere wateren een minder geschikt habitat voor veel macro­fauna vormt.


Op sommige plekken 'nieuwe natuur' lag een groene algenlaag op het water wat wijst op hoge stikstofconcentraties. Dit was dan ook vaak voorma­lige landbouw­grond. In de grep­pels groei­den vaak riet en pitrus.





André H

Barend van M

André van N




'De waterkevers van Nederland', KNNV No 55, (Drost, Cuppen 1992)

'Van Oerd tot mokkebank', S.J. van der Molen, It Fryske Gea 1930 -1975

'Atlas van de Nederlandse zoogdieren', S.Broekhuisen et. al. KNNV 1992

It Fryske Gea 'Zestig jaar natuurbescherming', 1990, Drach­ten

Handboek Natuurmonumenten 1991, Vereniging tot behoud van Natuur­monu­men­ten 's-Graveland

'Overzichtskaart Oude Venen', It Fyske Gea

'Waterplanten en waterkwaliteit', F.H. Bloemendaal & J.G. Roe­lofs

'Verspreiding van Kranswieren in Nederland' E. Nat 1994, Riza en VU Amsterdam

'Macro-Invertebraten en waterkwaliteit' N. De Pauw en R. Vannevel 1991


Bedankt worden:

Voor dit onderzoek bedank ik Nico Minnema (beheerder It Eibersheim) voor onderdak, overnachting en het leveren van de kaarten. Verder ook nog de excursie­leiders en met name Barend, André en David. Verder nog de rest van de kampcommissie voor de organi­satie en André en Steven voor het doornemen van de tekst.

                                                                                                      André H






In het waterkeverschema zijn de monsterpunten genummerd van 1 t/m 7. Deze 7 monsterpunten komen respectievelijk overeen met de monsterbuisjes B(arend) 425 t/m 431. Zelf heb ik elk gebied een letter toegekend en elk monsterpunt in dat gebied kreeg een nummer. Monsterpunt nummer 2 in Lytsemar (Lettercode D) heet dan ook DII.


Vindplaatsen bij het waterkeveroverzicht

No,          Barend,  Hospers Amersfoort cooordinaat

1              = 425       F0, Eerst monsterpunt in moerasje pal achter 'It Eibers­heim' 191.48-572.48

2              = 426       F1, Tweede monsterpunt over het voet­pad, in groot bosven 191.87-572.49

3              = 427       F2, Bij richtingaanwijzer 'kuierpad', op een kruising 192.02-572.40

4              = 428       F3, Bij witte huisje in westhoek van Wikelslan, bij wan­del­route 191.83-572.85

5              = 429       F4, Over de sloot in woeste grond tussen veenweg en 'E­arn­sle­at'. 191.77-572.82

6              = 430       E , Einde veenweg (bij Earnewarre/-sleat) lag moerasje aan de oostkant 191.49-573.42

7              = 431       A2, Bij S-bocht Fjirtich Med in, vlakbij 'Ds. van der Veen­weg'. 191.65-527.31



Beschrijving van alle monsterpuntenBeschrijving van alle monsterpunten



Codering volgens Hospers.


Een monstergebied wordt volgens deze codering herkend door de eerste letter (elk monstergebied heeft een eigen letter gekregen) en na de letter een monster­num­mer die het volg­nummer aangeeft. Dit nummer geeft dus aan op hoeveel plaatsen in het gebied monsters genomen zijn.


A             Fjirtich Med, eerste plas dicht bij ooievaarsstation I & II

B             Tweede plas in Fjirtich med, I & II

C             Neeltjesmuoisgat, midden in het De Oude Venen

D             Lytsemar, bij Eernewoude (kleine meer) I, II

E              Monsterpunt in trilveenmoeras tussen Earnewarre, Earnesleat en Ds Van der Veenweg

F              Monsterpunten vlak bij voorlichtingscentrum 'De Reidplum' en 'It Eibers­heim' in 'Wikelslan'

G             Jan Durkspolder, langs en bij de 'Alde Geau' (=een waterweg), I & II

H             Wikelslan (Torenvalk) ten noorden van Eernewoude I, II

I               Sanemar, Zandmeer I, II, III



Vrijwel alle monsterpunten zijn vrij ondiep (< 1m), en bevatten (soms beperkt) vlooien en vlo­kreeften. Slechts één petgat bevatte helder water. Deze lag in het gebied Fjirtich Med. Waterplanten waren afwezig of zeldzaam. Vaak was het dan nog plomp of waterlelie. Fontein­kruiden en water­pest zijn door ons niet aange­troffen.

De natuurontwikkelingsgebieden hebben een hoog waterpeil. De 'Lytse Saiter polder' is zelfs weer helemaal onder water gezet voor moerasvor­ming. De nieuwe natuurgebieden zijn gedeeltelijk onbegroeid. De planten­groei bestaat met name uit Pitrus, alg, fioringras, riet. Zeggen (Carex)  waar niet talrijk aanwezig.







A 1,     Fjirtich-Med


(Een op­per­vlakte maat), hier wordt het eer­ste petgat geinventa­riseerd

'A'; AC 191.5-572.5 of SBB 11-13-32-33

Biotische index 9



Cordulia aenea (smaragdlibel)

vlokreeft 5

waterpissebed Asellus aquaticus 15

Zoetwatergarnaal 4


larve Erythromma najas

larve Sympetrum spec

hafte larve Patamus luteus

Grote diepslak 4

Grote poelslak 1 Lymnaea stagnalis

larve van de modder kever 6

bootsmannetjes 7

watervlo veel

Cendrophillum lutelum 1

twee kokerjuffers met gras

Physa fontinalis (bronblaashorenslak)

Anisoptera larve

veel vlokreeftjes

grote diepslak 3

gewone poelslak 1 Lymnaea stagnalis

gewone hoornschaal Sphaerium corneum

draaikolkschijfhoren Anisus vortex

witte schijfhoren slak Gyraulus al­bus

haftelarve 5

Zygoptera larve 2

bootsmannetjes 2

kokerjuffer II  spec, gemaakt van zand




Zondag 15 mei 1994 Fjirtich Med, Monsterpunt ligt schu­in links tegenover het ooievaar­sta­tion, In die S-bocht.

Ondiepe rietpoeltjes. (B431)

( AC 191.65 - 572.31) 

Biotische index - (Te weinig waarnemingen)


Hydroperus striola 1

Hydroperus scalesianus 1

Hydroperus neglectus 2

Hydraena palustris 1 vrouwtje

Cercyon convexiusculus 2

Chaetharthia seminulum 1

Anacaena globulus 1

Anacaena lutescens  3




B I ,  Fjertig Med,

naar een tweede petgat

AmsCoord 191.3-572.8  of  SBB 11-13-32-22

Vrijdag 14 mei, determinatie Hajo en Nicole

Biotische index 5


Grote diepslak  Bithynia tentaculata 20

Gewone poelslak Lymnaea stagnalis 7

kleine snoekjes

bloedzuiger (Erpobdella octaulata acht­ogige bloedegel, vrij algemeen)

bootsmannetjes Notonecta spec

veel zoetwaterpissebedden





B II    in Fjitich Med

Fjirtich Med, het tweede petgat,  De­term. Barend

Amersfoortcooordinaat:190,5-572.2, Vrijdag 14 mei 1995

Plantengroei :   --

diepte : Bijzondere aan dit monster­punt was de helderheid van het wa­ter. Het is het enige monsterpunt met helder water.

Biotische index 9


larve van de geelgerande watertor Dytiscus

vlokreeften en watervlooien

Hyphydrus ovatus eironde watertor

Anisus vortex draaikolk schijfhoren­slak

gewone water pisse­bed Asellus a­qua­ticus

kokerjuffers 7 maal, drie soorten

Sigara striata 2

Graphoderus of Acilius  roofkever larve

Ischnura elegans Lantaarntje

Valvata piscinalis vijverpluimdrager

Grote diepslak Bithynia tentaculata

Witte schijfhorenslak Gyraulus albus

Lymnaea stagnalis (gewone poelslak)

Physa fontinalis 




            C, Neeltjesmuoisgat

Excursies Leendert en Hajo met boot­je

Naam Plaats Neeltjes gat, midden in de venen  plaats 'C'

Zaterdag 14 mei 1994

Oppervlak Beperkt toegankelijk voor boten met geringe diepte

Biotische index 6




Oorvormige poelslak Radix auricula­ria

posthorenslak 6

grote diep slakken Bithynia tentacu­lata

eironde watertor Hyphydrus ovatus

draaikolkschijfhoren  Anisus vortex 4

Lymofylis marmoratus (Een kokerjuf­fer)

Ischnura elgeans larve Lantaarntje

Glossiphonia herroclyta (Een bloed­zui­ger)




D1  Lytsemar    Vrijdag 13 mei 1994

Naam plaats: Lytsemar of 'Klein meer'. Vlak na de camping 'It Wiied­de', langs het fietspad. In het ge­bied zelf (Lytsemar) konden we niet komen door een brede sloot. In deze brede sloot is langs de rand gevan­gen.

Amersfoortcooordinaat: 192,3 - 570,6

Plantengroei : Pitrus, De overkant liet zien dat de sloten vrij recente ge­graven sloten waren. Hier waren ook enkele pollen met zeg­gen. De Lytsemar was een nog al recent omge­gooid en vergraven terrein. De be­groeing was vrijwel afwezig. De wel aanwezige begroeiing was pitrus met gras (kweek, fiorin?).

Diepte,Breedte : 40 cm, 4 m. De mod­der begon al snel onder de water­spiegel. De ondergrond was een slap­pe veenbodem.

Biotische index 5


Grote diepslak (Bithynia tentacula­ta)

Watertreder (Haliplus spec) 2

Haftelarve Cloeon spec 2

Vlokreeft 10 Gammarus spec

waterpissebed 10 Asellus spec

Haftelarve spec 5

draaikolk schijfhorenslak  Anisus vortex

witte muggelarve ?

waterwants (Cymatia)

Spinnnend watertorretje (Hydrochara caraboides)

watermijten met roodkruis (15)


D II Lytsemar Vrijdag 13 mei

Dit punt bevindt zich iets verder op, in de luwte van een bosje.

Dit monsterpunt van de grenssloot bevatte veel kik­kervisjes, en was onge­veer 40 m voor de kruising naar de Jan Durkspol­der.

Amersfoort  192.5 - 570.5

Biotische index 3


Gerande oeverspin (een wolfsspin) Dolomedes fimbriatus

Laccophilus minu­tus

Eironde watertor (Hyphydrus ovatus)


Grote watertreder (Haliplus fulvus )

Gewone hoornschaal, ook bij veel andere monster­punten gevon­den. (Spha­erium corneum)

Duikerwants (Cymatia)


D III Tussen parkeerplaats en de vo­gelkijkhut van de Jan Durk­spolder.

Amersfoort 193.0-570.5   of SBB 11-13-35

Biotische index 7


Bootsmannetje larve (Notonecta larve spec)

Gewoon bootsmannetje Notonecta glau­ca

Twee verschillende soorten kokerjuf­fers.

muggelarven 10

heel veel (1000) kikkervisjes

libellen : Coenagrion pulchellum variabele waterjuffer  Lestes spec Schildpantser­juffer (spreidvleugel­juffer)

Ischnura elegans Lantaarntje



            E, Einde Veenweg

(B430; E) Amersfoort 191.49-573.42                  E ,  14 mei 1995

Einde veenweg (bij Earnewarre/-sle­at) lag een moerasje aan de oostkant 191.49-573.42

Aan het einde van de Ds van Veen weg aan de rech­terkant (kant van het ooievaarstation) lagen nog 3 plassen

Oppervlak  Het moerasje bestond uit drie Veenplassen van 30 bij 10

Begroeing veel riet,(trilveen, veel) echte koekoeks­bloem,, pink­sterbloem,

moeraszuring, gele plomp, onbescha­duwd, gele lis, moerasva­ren, oever­zegge, moerasviool­tje, kale jonker

Biotische index 7


Haliplus ruficollis

Haliplus sp (Haliplinus)

Agabus unguicularis

Agabus undulatus

Agabus undulatus ( larve )

Anacaena lutescens

A. limbata

A. globulus

Colymbetes fuscus

Cymbiodyta marginella

Enocharus coarctatus

E. affinis

E. testacea

Helochares obscurus

Helophorus aequalis

H. aequalis/aquaticus

H. brevipalpis

Hydrovatus cuspidatus

Hydrochara caraboides kleine pik­zwarte water­tor !!

Hygrotus decoratus

Hydroporus angustatus

H. striola

H. incognitus

H. scalesianus

Laccobius bipunctatus

Laccobius minutus

Noterus crassicornis

Spercheus emarginatus

Spercheus emarginatus larve

Het riempje Bathyomphalus contortus


Corixa punc­tata


Helobdella stagnalis : tweeogige bloedegel


Mollusken :

kapslakken op landbouwplastic (Acroloxis lacustris),Glanzige schijfhoren­slak Segmentina ni­tida, riempje Bathyompha­lus contortus,Grote diepslak Bi­thynia tenta­cu­lata, Draaikolkschijfhorenslak Anisus vortex, Gewone schijfhoren­slak Planorbis planorbis



F, Wikelslan


Monsterpunt F 0  B 425  14 mei 1994

Moerassig veenmosrietlandje vlak achter 'de Reid­plum', bij ooievaars­station.

AC 191.84-572.48

Kleine poeltjes in veen


Sphagnum, Carex paniculata,pluimzeg­ge Phragmi­tes austria, Peucedanum palustre,  Moerasvarens, vnl onbe­schaduwd.

Biotische index 5

Dit monsterpunt wordt vertekend door het niet noteren van de insectenlar­ven


Hygrotus decoratus 3

Hydroporus angustatus 2

Hydroprus erythrocephalus 1

H. scalesianus 5

H. striola 1 vrouw

H. umbrosus 1 vroue

H. neglectus 3 mann

Noterus crassicornis 1 man

Hydraena palustris 1

Cercyon ustulatus  1

C. convexiusculus 3

Limnebius aluta 1

Coelostoma orbiculare 2

Chaetharthria seminulum 2

Enochrus coarctatus 1 vrouw

Cymbiodyta marginella 4

Anacaena globulus 1

A. lutescens 5

A. limbata 1

Dryops anglicanus 1 vrouw



Hebrus ruficeps 2

Microvelia umbricola 1 vrouw


2e dag, Zaterdag 14 mei

Monsterpunt F 1 of Barend B 426

Tweede monsterpunt over het voetpad, in groot bos ven 191.87-572.49

Naam plaats :  Bezoekerscentrum bos­plas

Vijver op 50m achter het ooievaars­station ondie­p, riet, veel modder en vrij groot. Niet die vij­ver die he­lemaal 'droog' stond pal achter het bezoekers­centrum.


Plantengroei : Bitterzoet, snavel­zegge ? pluimzegge, lisdodd­e, moe­rasva­ren, puntkroos, els, braam, wilg, riet

Vijver was ondiep maar wel groot: 100 m bij 30 m.

Biotische index 6


Haliplus cf ruficollis 1 vr

Hygrotus decoratus  3

Hydroporus angustatus 2

H. umbrosus 1

H. melanarius 1

H. striola 2 mannetjes

H. neglectus 1 vro

H. palustris x

Copelatus haemorrhoidalis 1

Limnebius aluta 1

Anacaena limbata 3

A. lutescens 1

A. globulus 2

Cymbiodyta marginella 2

Cercyon convexiusculus 2


waterpissebedden Asellus spec


Dugesia lugubris de 'pikzwarte pla­tworm' of 'lugubere glijer'

waterspin (Argyroneta aquatica)

erwtenmossel Pisidium sp

Hydroporuslarve derde stadium

Erobdella octoculata

achtoogige bloedegel

keverlarve Scirtidae

Planorbis planorbis

Hydraena palustris



F2  Barend 427, Kuierpad   

Bij richtingaanwijzer 'kuierpad', Op een kruising 192.02-572.40

Hierna werd het kuierpad verder ach­tergelopen (100 m) naar de bekende wegwij­zer waar twee maal het bord stonde met 'kui­erpad'

Hier is een vrij brede (3m ) polder­sloot.

begroeiing pijpestrootjes, riet, moerasspirea (wijst op begin­nende verrijking) punt­kroos, zompzeg­ge (wijst op verzuring) , pluimzegge, wateraar­bei, moeraszuring

Amersfoort 192.02-572.40

Biotische index 7


Haliplus cf ruficollis 7 man

Haliplus cf subg Haliplinus

Laccophilus sp.

Planorbis planorbis Gewone schijfho­renslak

Erwtemosseltje (Pisidium spec)

Laccophilus spec

Dugesia lugubris

Enochrus testaceus 1+1

Enochrus quadripunctatus

Noterus crassicornis 1

Enochrus coarctatus 1+1

Spercheus emarginatus

Cyphon coarctatus

Coelostoma orbiculare 1

Hydrovatus cuspidatus 2+1

Anacaena lutescens            3 EXX+3

Cymbiodyta marginella     1

Hydroporus umbrosus 1+1

H. tristis

H. pubescens

Gyrinus marinus Schrijvertje

Helophorus aequealis/aquaticus

H. brevipalpis

Laccobius minutus              2 EXX+1+1

Hygrotus decoratus 1

Copelatus haemorrhoidalis 1

Helochares obscurus          3 EXX + 2

Hydrobius fuscipes (roodpootwaterke­ver )

Het riempje Bathyomphalis contartus

draaikolkschijfhoren Anisus vortex

gewone poelslak Lymnaea stagnalis

gerande oeverspin Dolomedes fimbria­tus

gewone hoornschaal(schelp)

Segmentina nitida glanzende schijf­horen

gewone posthorenslak

Moeraspoelslak Stagnicola palustrus complex






F3, Kuierpadroute,               B 428

Amersfoortcooordinaat: 191.83-572.85

Poldersloot ongeveer 3,5 m breed en  0.5 m diep.  

300 m ten Noordwesten (?) van het ooivaarsbuitenstation sla je een prive weg in naar een wit huis waa­rvan de ra­men volle­dig met tra­lies afgeslo­ten zijn. Dit mon­ste­rpunt bevindt zich precies op een (NW ?) hoek van het kuierpad in het Wike­lan. Kwamen veel mensen langs.

Bij witte huisje in west hoek van Wikelslan, bij wandel­route 191.83-572.85

Plantengroei : vrij kale rand met pinksterbloem, geen water­planten, holcus (witbol)gras, hennepnetel, veldzuring, pitrus, veenwortel

Biotische index 7


Enochorus coarctatus

Graphoderes cinereus

Graptodytus pictus

Haliplus ruficollis

Haliplus sp.(ruficollis groep)

Hygrotus decoratus

Hygrotus inaequalis

Hydroporus umbrosus

Hydroporus neglectus

Hydrobius fuscipes


Caenis spec

Laccophilus minutus

Gerris spec

Sigara distinctata

Noterus crassicornis

Rhantus frontalis  2 exx.

Hebrus pusillus

Cymatia coleoptrata

Gewone schijfhorenslak Planorbis planorbis

Posthorenslak Planorbis cor­neus


geelgerande waterkeverlarve Dytiscus

Anaceana sp.

Sigara sp.

Corixa punctata (Een grote forse duiker­wants)

kleine diepslak Bithynia leachi




Over de 'kuier'sloot in de nieuwe woes­te grond tussen de Ds veenweg en 'E­arnsle­at'.

Amco 191.77-572­.82, B 429 

Het monsterpunt lag in een polder­sloot die haaks laag op de sloot van het vorige monster­punt. Een wit huisje met  tralies voor de ramen keek uit op dit (volgens een bordje) 'Ove­rig na­tuur­terrein'.

 1,5 m breed Diepte ondiep

Begroeiing pitrus gras, veldbeemd. Veel algen groei in het water, maar niet oppervlakte bedekkend. Sloot­kant recent afgestoken. Aan sloot­einde groeiden mannagrassen (Glyce­ria) van de oever af het water in. Verder nog ­Klein kroos.

Biotische index 6


Anacaena lutescens

Agabus sturmii

Agabus undulatus (zigzagstreepje)

Cymbiodyta marginella

Gyrinus marinus

Haliplus fulvus

Haliplus sp (sg Haliplinus)

Hygrotus decoratus

Hydrobius fuscipes

Hydroporus palustris

Hydroporus erythrocephalus

Ilybius guttiger

Noterus crassicornis

Rhantus exsoletus

Sigara spec

Notonecta sp. larve

H. angustatus , umbrosus, neglectus,

pubescens en H.striolata

Paardebijter (libel) Aeshna mixta

Spitse moerasslak Viviparus contectus



G, Jan Durkspolder 


A-cooordinaat: 192.8-570.3

Mid­den tussen vogelkijk­hut Jan Durk­spolder en Krusdobbe, bij een duiker in een dam. Dit was een boeren­sloot met veel water­planten.

Plantengroei :  lisdodde, riet, pit­rus, egelskop, punt­kroos, klein een­dekroos

diepte : ondiep, 75 cm

Amersfoortcooordinaat: 192.8-570.3

Biotische index 8


Bronblaashoornslak Physa fontinalis

Grote diepslak       (Bithynia tenta­culata) veel

Gewone schijfhoorn Planorbis planor­bis       1

Draaikolkschijfhoorn (Anisus vortex)  veel

Jonge snoek          II

Bloedzuiger           spec (geen tabel)

waterpissebed Asellus spec

Hygrotus inaequalis

Noterus sp III

Anacaena spec.

Staafwants Ranatra linearis             VII

Corixa punctata (duikerwants)

Ovale poelslak Radix ovata I

Grote Graphoderus (roofwaterkever)

eironde watertor Hyphydrus ovatus

platte waterwants II Ilyocoris cimi­coides

kokerjuffers IIII

Schrijvertjes VII Gyrinus marinus

duikerwantsjes Sigara spec


H         Wikelslan


H I  Wikelslan (Torenvalk)      1e dag, Vrijdag 13 mei 1994

Amers­foortcooordinaat: 192,6-572,6

SBB 11-13-33-'33'

Bij een weg naar Earne wou­de, de 'Fe­anters dijk' Hier is op drie pun­ten gemon­sterd. Het eerste punt be­vond zich qua hoogte na de vogel­waarne­mings­hut en na de Kaoi­dijk

Plantengroei :  De sloot was be­groeid met riet en was net uitge­diept, begroeing was vrijwel niet aan­wezig. (kaal). Op veel plaatsen was niet eens riet begroeiing. Vnl kale oevers en geen waterplan­ten.

Diepte : Ondiep, 30 cm

Biotische index 7


waterspin Argyroneta aquatica

Riempje (slak) Bathyomphalus contor­tus  4

kapslakje Acroloxus lacustris

kleine diepslak Bithynia leachi V

Anacaena spec.

extreem veel watervlooien

Graphoderes spec.

waterroofkeverlarve van de grote waterroofkever­ (Dytiscus spec)

duikerwantsjes (Scirtidae) en Sigara bootsmannetjes (te jong)

haftelarven (veel)

mijten (vier)

waterpissebedden Asellus 4

watertredertje Haliplus


Graptodytes pictus

Laccophilus minutus (meegenomen)

platwormen  3


eironde waterkever (Hyphydrus ova­tus)

grote poelslak Lymnaea stagnalis

draaikolkschijfhoren slak Anisus vortex





H II  Wikelslan (Torenvalk) II

Nu in Wikelslan zelf bij een dam bij een plas. De rand van de plas zat vol met alg. De be­groeing be­stond uit vnl pitrus, riet en alg. De voormalige landbouwgrond zag er erg voedsel­rijk uit.

Amersfoortcooordinaat: 192,3-572,4

Plantengroei : Voedselrijk met alg en pitrus de rest was onbe­dekt (kaal)

diepte : Ondiepe plas (20 cm) met niet-steile wanden. Grootte : 10 m bij 60 m

Biotische index 7


kleine visjes , heel veel tie­ndoor­nige stekel­baarsjes ? , tien­tal­len


Grote waterkever

Sigara spec

larven van de Sigara (duikerwants)

slaapslak (Aplexa hypnorum)

Hydroporus erythrocephalus


Libellula (depressa ?)larve Platbuiken

Sigara falleni duikerwants

Anisoptera larve Libellula of Orthetrum

Erythromma larve (?)

Andere jufferlarve (Ischnura ?)

Bithynia tentaculata (Grote diep­slak)

Anisus vortex Draaikolkschijfhoren

Physa fontinalis Bronblaashoren

Gyraulus albus Witte schijfhoren

Caenis sp larve 

Helobdella stagnalis Twee ogige bloedzuiger

Lymnaea stagnalis Gewone poelslak




I   Sanemar I, Zandmeer


3 monsterpunten op Sanemar (Het 'Za­ndmeer') van Chris

Amersfoort 190.8-571.2 of SBB 11-13-41-45

Datum 12-5-94   Excursies Chris

Naam Plaats Sanemar

plaats No 1 Chris Sanemar

Oppervlak Groot meer bij Eernewoude

Diepte midden op het meer , 1.5 m diep

Begroeing geen vegetatie, veel zwar­te modder, geen water­beestjes

Biotische index 0


I 2 Sanemar


Naam Plaats Sanemar, Datum 12-5-94

Excursies Chris

Oppervlak Grootmeer bij Eernewoude

Diepte Rietkraag langs het meer , 0-30 cm

Begroeing Riet vegetatie, veel zwar­te modder,

Biotische index 6


vijverpluimdrager Valvata piscinalis

vedermuggelarve (Chironimidus thu­miplomosus)

moeraspoelslak Lymnaea palustris

waterpissebed Asellus spec



groene kikker larve

duikerwantsen (familie Corixi­dae)

misschien Cymatia bonsdorfii

driehoeksmossel (Dreissenia polymorpha)

kleine diepslak Bithynia leachi

bloedzuiger geslacht Erpobdella

Lestes viridis (Schildpantserjuffer) larve




I 3  Sanemar

Excursies Chris, Datum 12-5-94,

Code plaats No 3 Chris Sanemar

Oppervlak Grootmeer bij Eernewoude

Diepte Eilandje midden in het meer , 0-30 cm

Begroeing Riet vegetatie, veel zwar­te modder,

Biotische index 6


kokerjuffer (Lymnephilidae)



vijverpluimdrager Valvata piscinalis


grote diepslak Bithynia tentaculata






André H

e-mail :050-(3)140012


[1].          Molinia caerula (caerula=blauw). Dit gras is blauw­kleurig en mede verantwoor­delijk voor de naam 'blauwgrasland'. Andere planten die ook een blauw­groenige kleur hebben en in blauwgraslanden voorkomen zijn de blauwe-, blonde- en zwarte zegge, tandjes­gras en reukgras.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 07:27 TARDE por ahospers ahospers | 0 comentários | Deixar um comentário


  • En un nuevo relevamiento por la Reserva Natural “Puesto El Mesías” en Sauce Viejo (Santa Fe) registramos un ejemplar de Comadreja colorada 🐹 (Lutreolina crassicaudata), trampeada dentro de un espartillar 🌾🌾🌾 en el corazón de las Cañadas de Malaquías, sumando con ella 21 especies de mamíferos para esta área protegida.
  • Esta es una especie omnívora, de hábitos solitarios, nocturnos y crepusculares, que habita pastizales y otros ambientes cercanos al agua. Es difícil de observar 🔎 y suele ser desconocida incluso por el poblador rural.
  • Si bien esta 🐹 no sería una especie rara en la zona, hasta el momento no la habíamos registrado dentro del predio.
  • Grata fue nuestra sorpresa 😱 al encontrar un ejemplar atrapado en una trampa tipo Sherman que utilizamos para la captura de pequeños roedores 🐀 y posteriormente la liberamos en el mismo lugar de captura 🌾🐹🌾.
  • Estas capturas se hacen en el marco del proyecto “Puesto El Mesías: Un predio con potencial incorporación al Sistema Provincial de Áreas Protegidas y de relevancia para la divulgación y conservación de la naturaleza en un contexto regional”, el cual fue beneficiado por el “Fondo para la Conservación del Patrimonio Natural de la provincia de Santa Fe”.
  • ¿Cuántas sorpresas más nos estarán esperando en el "Corazón de las Cañadas de Malaquías"?
    Información publicada en Facebook

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 06:49 TARDE por leoleiva leoleiva | 0 comentários | Deixar um comentário

76. Q&A Maarten Loonen

id you miss an event or do you want to experience an event for the second time? On this page you will find all live broadcasts!

Please note: because we would like to let you replay the events as soon as possible, we share the raw material from the live stream. That means that sometimes you have to fast forward a few minutes at the front until the broadcast starts.

Tuesday 19 January

What: Presentation Climate Adaptive Designs

What: Boer voor Discussie: Boeren in Zwaar Weer

Wednesday 20 January

What: WAAA Seminar: On the Way to the Wadden Adaptation Action Agenda

What: Proefcollege en Q&A Klimaatadaptatie voor Professionals

What: Het Watercafé

What: Premiere Groningse Docu Groene Golven
Link (with aftertalk):
Direct link docu:

Thursday 21 January

What: Stadsgesprek - Onderwerpen aan het Stadsklimaat

What: No Mitigation Without Adaptation: How do we Adapt to Climate Change?

What: Kenniscafe - Klimaatverandering maakt de Stad Kwetsbaar

What: De Linkse Mannen lossen het op

What: Game Time Minions of Disruptions

Friday 22 January

  1. What: Live event: Intergovernmental Panel on Climate Change

  2. What: Nabeschouwing: Intergovernmental Panel on Climate Change

  3. What: Award of an Honory Doctorate to Feike Sijbesma

  4. What: Ceremony with Nobel Prize Laureates

  5. What: Global Youth Call to Action

  6. What: Broadcast Youth for Climate Adaptation Conference & Open University

  7. What: Q&A Harm Jaap de Boer

  8. What: Q&A Jan van Boeckel:

  9. What: Q&A Karsten Schulz

  10. What: Q&A Linda Steg

  11. What: Q&A Maarten Loonen

  12. What: Keynote Willem Foorthuis & Ofra Hartsema

  13. What: Presentation Regional Action Agenda

  14. What: Opening & Panel: Are universities acting on climate adaptation

Saturday 23 January

What: Kinderprogramma: Groene Doeners voor de Aarde
Link: will follow

What: Dus wat gaan wij doen festival
Link: will follow

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 06:38 TARDE por ahospers ahospers | 0 comentários | Deixar um comentário
75799 icon thumb

Vítězové soutěže v hledání pražských motýlů

📣 Vyhlašujeme vítěze naší soutěže v hledání pražských motýlů 🏆

🏆 vítězkou je Jana Matějíčková s celkem 1473 záznamy

🏆 vítězkou je Markéta Maky-Orel Machová se 42 druhy

🏆 vítězkou se stává Sylvia Prokšová, která zaslala 5 pozorování 5 druhů

Každá vítězka I. a II. kategorie od nás dostane 4 lístky do Národního muzea a možnost exkurze do entomologického depozitáře v Horních Počernicích.
Na vítězku III. kategorie čeká procházka za motýly společně se zkušeným entomologem, který exkurzi ušije přesně na míru vítězce a dalším 5 lidem, které si může vítězka přizvat.

Vítězkám gratulujeme a prosíme je, aby se nám ozvali v soukromé zprávě kvůli způsobu předání lístků a domluvě exkurzí.
Všem dalším hledačům a hledačkám pražských motýlů znovu děkujeme za každé pozorování, které jste zaslali. Vaše pozorování se stanou součástí jedinečného atlasu denních motýlů Prahy.

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 06:21 TARDE por ladajakubikova ladajakubikova | 0 comentários | Deixar um comentário

76. Britsch Lichen Society Friday 29/01/2021 Programme of Events

18.30 Swinscow Lecture: Dr Rosmarie Honegger

Lichens: a more than 400 million-years-old success story.

Lichens are a very old success story: fossils of dorsiventrally organised cyanobacterial and green algal lichens with internal stratification were found in Early Devonian (approx. 418 Ma old) sandstones from the Welsh borderland, with even their microbiome being preserved: bacterial films on the surface of the cortex, and filaments of endolichenic actinobacteria and fungi in the thalline interior. From the early 1970s onwards three powerful tools became available for studying lichen biology and the functioning of lichen symbiosis: electron microscopy (conventional and cryotechniques), genomics and information technology. The fine structure of asci, ascospore formation and release, of conidiogenesis and of the diverse types of mycobiont-photobiont interactions, the routes of solute translocation between the symbionts and the fate of cells under extreme drought stress could be explored. Phylogenies of myco- and photobiont taxa and of sequences of mating type or of hydrophobin genes of lichen-forming fungi, the latter playing a crucial role in the functioning of lichen symbiosis, could be analysed and compared with non-lichenized taxa. Today many colleagues focus on the microbiome of lichen thalli, the ever present bacterial epibionts and actinobacterial and fungal endobionts and speculate about their potential roles in the symbiosis. A model system for resynthesizing all stages of lichen thallus formation and for studying the impact of representatives of the microbiome under controlled in vitro conditions is still missing, a challenge for experimental lichenologists!

Saturday 30/01/2021 Annual General Meeting

10.00 Annual General Meeting

13-14.00 Lunch

Virtual lounge open with facilities for smaller groups to go into break-out rooms

14.00 Introduction: Becky Yahr, President of the Society

14.10 Research talks

  1. Claudia Colesie: Lichen stress eco-physiology – how will lichens respond to a changing climate.
  2. Gothamie Weerakoon: Graphidaceae – most speciose lichen family in tropical south Asia.
  3. Raquel Pino: Species delimitation in Cladonia based on RadSeq data.

15.10 Management/Conservation talks

  1. Neil Sanderson: The New Forest Design Plan – Old Growth Woodland Restoration in the New Forest.
  2. Mary and Eric Steer: A Shropshire perspective on Local Biodiversity Action Plans, Local Sites and Nature Recovery Networks with regard to lichens.
  3. Julie Stoneman: Saving Scotland’s Rainforest – how the Alliance for Scotland’s Rainforest is working together to conserve this globally important habitat.

16.10-16.30 Coffee break

16.30 Humanities talks

  1. Bryony Benge-Abbott: Following the Lichen: Art and Science on the streets of London.
  2. Liz Campbell: Lichens through an artist’s eyes.

17.10 Award Ceremony and Close

Sunday 31/01/2021 11.00 Student talks

  1. Seth Ratcliffe : UK Montane Lichens in a Warming World: Projecting Species Distribution Models and Estimating Species Turnover of Montane Lichens in Response to the UKCP RCP8.5 Scenario in 2040 and 2080.
  2. Clara Rodriguez: Assembly rules of epiphytic communities of temperate forests: a view from the Southern Hemisphere.
  3. Alejandro Huereca Delgado: Unveiling the lichen flora and lichenicolous fungi in northeastern Mexico.
  4. Gulnara Tagirdzhanova: Genomes of lichen-associated yeasts and what we can predict from them.
  5. Sandra Freire: The joint evolutionary history of Tremella s.l. and the Teloschistaceae.

12.15-12.30 Coffee Break

12.30 - 16.30 Virtual Field Meeting

Organisers: Pat Wolseley and April Windle

Part 1. Special Lichen Habitats in the British Isles

Comprising six short presentations from lichenologists working in these habitats.

12.30 Introduction

12.45 Presentations

Atlantic Hazelwoods (TBC)

Metalliferous Sites - Janet Simkin

Churchyards - David Hill

13.45 - 14.30 Lunch

Virtual lounge open with facilities for smaller groups to go into break-out rooms

14.30 Presentations

Streams and Rivers - Holger Thüs

Pasture Woodlands and Parklands - Dave Lamacraft

Montane and Snowbeds - Alan Fryday

Part 2. Discussion Panel

15.30 Lichens in the Anthropocene

Peter Crittenden, Chris Ellis, Neil Sanderson, and Ray Woods discuss lichens in a rapidly changing environment.

What changes have we seen, can we expect to see and how can we mitigate these?

16.30 End Meeting

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 06:10 TARDE por ahospers ahospers | 0 comentários | Deixar um comentário

75. Waarnemingsvelden

Observation fields are a way to add extra details to any observation. For example, if you've got a butterfly observation, you can add the observation field "insect lifestage" and set it to "adult". If you photographed a caterpillar of the same species, you could set the "insect lifestage" field to "larva".

This adds extra value to observations. That's because it makes these details much easier for researchers to find and use than if they were written down in lots of different ways in paragraphs in the observations' descriptions. For example, insect lifestage lets researchers quickly figure out at what time of year adult butterflies are flying, since they can quickly separate observations of adults from observations of eggs, larvae, and pupae.

Any user can add observation field details to any observation. Just start typing the field name into the "Choose a field" box under the "Observation Fields" heading on any observation web page. You can help not just by adding observation fields to your own observations but also adding them to others' observations. (Note that a few users have turned this off in their profile so that only they can add these details. They tend to be the pros who do it all themselves.)

Recommended fields

Observation fields work best when everyone uses the same one field for a particular purpose. With that in mind, we list here our favourite fields that are commonly used throughout iNaturalist NZ.

General monitoring fields

For how long did you search? What did you look for? How many did you find?

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 05:30 TARDE por ahospers ahospers | 0 comentários | Deixar um comentário
90246 icon thumb

Lots of observations support learning identification

I was fascinated by the varied flowers that bloomed in the grassy edges of our school field. The school was new as was the neighbourhood and patches of what was there before persisted in the places in between. I wanted to know their names and pestered the adults around me for that information. My reasonable assumption was that if they did not know themselves, surely they knew of a book that would have that information. Turned out not so much...

Peterson's Field Guide to the Wildflowers of Eastern North America would not be published for another two years after my questions; Newcomb's not for another eleven. There was a large heavy book in the school library that i was given special permission to take home for a week to study. I don't know the name anymore, only that it contained a glorious quantity of plant names and descriptions, hundreds of them. Unfortunately I made no progress at all during that week in finding the plants I knew within these riches.

My present self knows that there were two books then published that had the answers I sought: Wild Plants of the Canadian Prairies (aka Budd's Flora of the Canadian Prairie Provinces) and Scoggan's Flora of Manitoba both published in 1957. I would have probably liked the first more as it had line drawings - I was still in elementary school. Those two books remain my primary sources for plant identification in Manitoba today. The scientific names used in these volumes are those used at the time they were published. I have found VasCan to be very helpful for finding the appropriate synonym in the current nomenclature. As a bonus it provides up to date information on distribution by provincial boundary.

In the years between my first quest to identify and today, I have used a multitude of field guides, learned to use dichotomous keys, acquired a novice understanding of botanical terms, attended lectures and field outings with experts and spent a lot of time in the field or at home puzzling out the names of plants I have observed. Somewhere along the way I ended up becoming so familiar with a few species that I find I can identify them without consulting the guides or even reminding myself of the field marks.

Observing many individuals of the same species growing in different places at different times of the year helps the brain to build an archive of variations helping an identifier to disregard features that are not important in the identification of that species. This is one of the reasons why I keep submitting more observations of the same species from the places that I collect observations - to give others the same opportunity to become familiar with the organisms found here. I encourage you to do the same when you have the time and opportunity.

Mary Krieger

You may also be interested in

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 04:50 TARDE por marykrieger marykrieger | 0 comentários | Deixar um comentário

74. Christophe Brochard een lezing over de fascinerende wereld van de orchideeën.

Aankomende dinsdag geeft Christophe Brochard een lezing over de fascinerende wereld van de orchideeën. Hij zal vertellen over de vele Europese orchideeën en zijn zoektocht naar de zeldzaamste plant op aarde. Biologie, onderzoek, bestuiving en ecologie komen allemaal aan bod. Hier moet je bij zijn!

Orchideen Lezing Christoph Brochard LaarX HBO Natuur en Landschap

Publicado em 23 de janeiro de 2021, 04:27 TARDE por ahospers ahospers | 0 comentários | Deixar um comentário
32267 icon thumb

Культурная флора: срез

Дорогие друзья! Dear all!
У проекта "Флора России" есть специальный "шкафчик", куда мы складываем растения, отмеченные как культивируемые. Это так называмая "серая зона", большая часть которой относится именно к культурным растениям.
Пожалуйста, не забывайте отмечать специальной галочкой при загрузке снятые вами культурные растения. Это растения с грядок, палисадников, огородов, городского озеленения, полевые культуры, растения ботанических садов, оранжерей и теплиц.
Если широко распространённое в культуре растение было снято далеко в лесу или отмечен самосев, то об этом обязательно нужно написать пару слов в "Описании" при загрузке. Иначе кто-нибудь, разгребая завалы, может поставить вашему наблюдению отметку "в культуре".
Напоминаем, что если 80% находок представителей того или иного рода отмечены в данном регионе как культурные (например, Pelargonia, Dahlia, Aesculus и проч.), то другие загружаемые находки будут получать отметку "культурное" автоматически. В панели "оценка качества данных" снять эту пометку нужно будет вручную, если вы, например, сфотографировали проросток-сеянец конского каштана.
Собственно, по фильтру культурных растений флоры России, добавляя дополнительные критерии, можно посмотреть свои наблюдения или наблюдения по культурным растениям своего региона. В редких случаях кто-то мог случайно отметить как культурное какую-нибудь яркую натурализовавшуюся Impatiens glandulifera, но чаще происходит наоборот: к сожалению, многие сотни (точнее, несколько тысяч) наблюдений культурных растений не были отмечены как таковые при загрузке и получили "исследовательский статус". Особенно много таких наблюдений среди деревьев и кустарников регулярного городского озеленения в крупных городах России, откуда, как раз, очень много данных. Есть также довольно много наблюдений из ботанических садов, дачных посёлков, курортных парков.
Статистика культурных растений флоры России такова: 61 993 наблюдения - 3 189 видов - 1 451 эксперт - 9 324 наблюдатель. Это значит, что число наблюдателей, которые сделали хотя бы одно наблюдение по дикорастущим и культурным растениям, примерно равно (11 тыс. / 9,3 тыс.). По большому счёту, узнав об iNaturalist или только поставив приложение, человек фотографирует первое, что видит - пеларгонию на окне или сирень под окном. Знакомо?
Давайте отметим тех, кто, фотографируя культурные растения, аккуратно отмечает, что снимки сделаны именно в культуре. Изредка будем следить и за этим рейтингом.
Место Наблюдатель Наблюдений Видов
1 @eduard_garin 1700 427
2 @arinaorlova16 819 76
3 @matveydoronin 723 62
4 @kosienkov_konstantin 533 155
5 @korobkov 523 61
6 @ant0n 432 36
7 @svg52 381 91
8 @dmitriy_kuklin-volfson 315 152
9 @evgenyboginsky 314 39
10 @andrey_358 300 217
11 @kristinache____ 265 40
12 @alex_iosipenko 250 121
13 @npz 241 108
14 @denis_tishin 238 98
15 @lenatara 237 149
16 @kabanova_kristina 228 72
17 @sergeystakanov 226 54
18 @nelly_sivkova 203 103
19 @naturalist35087 201 91
20 @mediana 191 80
21 @kabanova_alina 187 47
22 @naturalist49367 186 93
23 @naturalist47177 184 39
24 @maks_12 181 21
25 @yuriydanilevsky 181 73
26 @yanabykova09 175 47
27 @fedascheva 174 40
28 @papikyashik 170 53
29 @nekotyan 167 78
30 @skuch 166 56
31 @alexander306 164 88
32 @tanniii66 153 93
33 @melodi_96 152 59
34 @uliana2002 148 72
35 @naturalist47004 146 25
36 @ola511 142 40
37 @velibortravoved 141 59
38 @andrewins 139 59
39 @naturalist29573 137 44
40 @ann536 134 42
41 @yaroslavmagazov 131 50
42 @jorushka 123 83
43 @bubany 120 48
44 @olgademina 119 72
45 @wronglog 118 34
46 @m_a_r_i_y_a 117 49
47 @dni_catipo 114 53
48 @sansansusan 113 49
49 @annasatanovskaya 110 30
50 @denis_shilov 107 79
51 @svetlana_koveshnikova 107 54
52 @cvetlana 106 73
53 @sasha2006 106 24
54 @apseregin 102 73
55 @stepangrebnev2005 102 74
56 @anastasiaak 101 57
57 @richardvashalomidze 101 75
58 @vera124 101 69
59 @rysikovaaliina 100 62
60 @const 99 71
61 @ermolenko_evelina_olegovna 98 49
62 @linka_khvist 98 56
63 @pavloviv 97 85
64 @fyodorkhomenko 96 83
65 @alzov 95 44
66 @naturalist29789 94 40
67 @tatyanapopova 93 32
68 @nellysemenova 91 45
69 @elizaveta_sheripova 90 32
70 @naturalist_asey25 89 40
71 @naturalistnatalie 89 78
72 @aleksandr_levon 88 69
73 @dmitrybabaev 88 56
74 @annakraynova812 86 37
75 @natashamarch 83 38
76 @cmrico 82 24
77 @annie3brushes 81 74
78 @naturalist16000 81 41
79 @a_ma_bird 80 57
80 @anatoliy_bondarenko 80 38
81 @viktoriabilous 80 41
82 @permyakov_artur 79 53
83 @lizaveta03 78 38
84 @marina1214176 78 48
85 @daria1813 77 27
86 @alena2000 76 57
87 @gurkovlad 76 49
88 @veronika1111 76 40
89 @borisbolshakov 75 57
90 @ikskyrskobl 75 31
91 @verba 75 59
92 @eugenezakharov 74 40
93 @sergey2020 72 44
94 @dashakudr15 71 31
95 @yuriy21 70 27
96 @olgakrilova 69 41
97 @yriysokolov73 68 43
98 @anna_ymark 67 44
99 @vaglazunov 67 43
100 @woodmen19 67 37
А это сотня наиболее часто снимаемых разводимых растений. Отметим, что это, конечно, растения открытого грунта - редко, кто серьезно собирает коллекции фотонаблюдений горшечных и оранжерейных растений.
Позиция Вид Количество наблюдений
1 Сирень Обыкновенная (Syringa vulgaris) 1203
2 Конский Каштан Обыкновенный (Aesculus hippocastanum) 614
3 Чубушник Венечный (Philadelphus coronarius) 486
4 Пузыреплодник Калинолистный (Physocarpus opulifolius) 467
5 Ель Колючая (Picea pungens) 371
6 Акация Желтая (Caragana arborescens) 371
7 Туя Западная (Thuja occidentalis) 320
8 Берёза Повислая (Betula pendula) 320
9 Снежноягодник Белый (Symphoricarpos albus) 317
10 Липа Сердцевидная (Tilia cordata) 309
11 Бархатцы Прямостоячие (Tagetes erecta) 280
12 Барбарис Обыкновенный (Berberis vulgaris) 279
13 Роза Китайская (Rosa chinensis) 275
14 Спирея Японская (Spiraea japonica) 270
15 Яблоня Домашняя (Malus domestica) 270
16 Вербейник Точечный (Lysimachia punctata) 264
17 Рябина Обыкновенная (Sorbus aucuparia) 261
18 Шиповник Морщинистый (Rosa rugosa) 258
19 Флокс Метельчатый (Phlox paniculata) 255
20 Клён Остролистный (Acer platanoides) 252
21 Штокроза Розовая (Alcea rosea) 247
22 Кизильник Блестящий (Cotoneaster lucidus) 245
23 Петуния Гибридная (Petunia × atkinsiana) 245
24 Калина Обыкновенная (Viburnum opulus) 239
25 Календула Лекарственная (Calendula officinalis) 237
26 Вишня Обыкновенная (Prunus cerasus) 227
27 Рябинник Рябинолистный (Sorbaria sorbifolia) 221
28 Ель Обыкновенная (Picea abies) 219
29 Робиния Ложноакациевая (Robinia pseudoacacia) 216
30 Сосна Обыкновенная (Pinus sylvestris) 212
31 Тополь Чёрный (Populus nigra) 204
32 Магония Падуболистная (Berberis aquifolium) 196
33 Водосбор Обыкновенный (Aquilegia vulgaris) 195
34 Курильский Чай Кустарниковый (Dasiphora fruticosa) 186
35 Сумах Оленерогий (Rhus typhina) 181
36 Космея Дваждыперистая (Cosmos bipinnatus) 179
37 Клён Американский (Acer negundo) 175
38 Ясень Пенсильванский (Fraxinus pennsylvanica) 171
39 Барбарис Тунберга (Berberis thunbergii) 170
40 Лиственница Европейская (Larix decidua) 170
41 Жимолость Татарская (Lonicera tatarica) 169
42 Плосковеточник Восточный (Platycladus orientalis) 164
43 Черёмуха Обыкновенная (Prunus padus) 160
44 Облепиха (Hippophae rhamnoides) 155
45 Ирис Германский (Iris × germanica) 155
46 Шиповник Колючейший (Rosa spinosissima) 152
47 Фиалка Виттрока (Viola × wittrockiana) 152
48 Дуб Черешчатый (Quercus robur) 150
49 Лилейник Оранжевый (Hemerocallis fulva) 147
50 Гибискус Сирийский (Hibiscus syriacus) 147
51 Абрикос Обыкновенный (Prunus armeniaca) 146
52 Гортензия Крупнолистная (Hydrangea macrophylla) 142
53 Смородина Чёрная (Ribes nigrum) 139
54 Свидина Белая (Cornus alba) 139
55 Орех Маньчжурский (Juglans mandshurica) 139
56 Альбиция Шёлковая (Albizia julibrissin) 137
57 CC0 (Вяз Приземистый) 136
58 Бадан Толстолистный (Bergenia crassifolia) 134
59 Малина (Rubus idaeus) 133
60 CC0 (Клён Серебристый) 133
61 Гортензия Древовидная (Hydrangea arborescens) 133
62 Яблоня Ягодная (Malus baccata) 133
63 Подсолнечник Однолетний (Helianthus annuus) 132
64 Молочай Кипарисовый (Euphorbia cyparissias) 129
65 Катальпа Бигнониевидная (Catalpa bignonioides) 128
66 Фаленопсис (Род Phalaenopsis) 128
67 Тюльпан Геснера (Tulipa gesneriana) 123
68 Василёк Горный (Centaurea montana) 122
69 Лиственница Сибирская (Larix sibirica) 122
70 Фикус Бенджамина (Ficus benjamina) 121
71 Орех Грецкий (Juglans regia) 121
72 Крыжовник Обыкновенный (Ribes uva-crispa) 120
73 Ива Белая (Salix alba) 119
74 Девичий Виноград Жимолостный (Parthenocissus inserta) 119
75 Форзиция Средняя (Forsythia × intermedia) 119
76 Бирючина Обыкновенная (Ligustrum vulgare) 118
77 Дуб Красный (Quercus rubra) 116
78 Хлорофитум Хохлатый (Chlorophytum comosum) 114
79 Гвоздика Бородатая (Dianthus barbatus) 113
80 Груша Обыкновенная (Pyrus communis) 113
81 Страусник Обыкновенный (Matteuccia struthiopteris) 111
82 Спирея Вангутта (Spiraea × vanhouttei) 111
83 Слива Домашняя (Prunus domestica) 108
84 Девичий Виноград Пятилисточковый (Parthenocissus quinquefolia) 107
85 Смородина Красная (Ribes rubrum) 106
86 Агератум Гаустона (Ageratum houstonianum) 105
87 Лобулярия Приморская (Lobularia maritima) 104
88 Тополь Белый (Populus alba) 103
89 Ландыш Майский (Convallaria majalis) 103
90 Пеларгония Садовая (Pelargonium × hortorum) 102
91 Смородина Золотистая (Ribes aureum) 98
92 Спирея Дугласа (Spiraea douglasii) 98
93 Сосна Сибирская Кедровая (Pinus sibirica) 98
94 Настурция (Tropaeolum majus) 96
95 Кампсис Укореняющийся (Campsis radicans) 95
96 Шалфей Сверкающий (Salvia splendens) 95
97 Пролеска Сибирская (Scilla siberica) 95
98 Айва Японская (Chaenomeles japonica) 94
99 Цинния Изящная (Zinnia elegans) 93
100 Маргаритка Многолетняя (Bellis perennis) 92
Традиционно приглашаем всех участников iNaturalist подписываться не только на проект МГУ "Флора России", но и на региональные страницы этого портала, на антипроект (бэклог) и "серую зону". В паспорте каждого наблюдения будет, таким образом, отражена как ссылка на общероссийский проект (в т.ч. ещё до определения или при съемке культурных растений), так и региональная принадлежность наблюдения. О том, что такое "серая зона", написано в специальном посте.
Для написания данного поста использован конвертер текстовых и табличных данных, который осуществляет разметку текста. Конвертер разработал Константин Романов (@kildor). Если у вас есть свои проекты, то вам эта ссылка, уверен, пригодится!
Publicado em 23 de janeiro de 2021, 04:15 TARDE por apseregin apseregin | 3 comentários | Deixar um comentário